Ebook Organizacje klastrowe jako środowisko transferu wiedzy. Doświadczenia Polski — Marta Mackiewicz

Opis

Organizacje klastrowe jako środowisko transferu wiedzy. Doświadczenia PolskiSzczegółyAutor: Marta MackiewiczWydawnictwo: Szkoła Główna HandlowaEAN: 9788380306172ISBN: 978-83-8030-617-2Rok wydania: 2023Miejsce wydania: WarszawaWydanie: 1Numer tomu: 1Język: polskiLiczba stron: 230Formaty plików: PDFRozmiar pliku: PDF: 3,8 MBZabezpieczenie: Znak wodny (watermark)Słowa kluczowe: środowisko, organizacje, funkcje transferu, inicjatywy klastrowePrzedmiot i zakres tematyczny monografii

Ostatnie lata przyniosły wiele wyzwań, m.in. związanych z pandemią COVID- 19 oraz atakiem Rosji na Ukrainę. Otoczenie, w którym funkcjonujemy, opisywane jest

terminem VUCA (Volatility, Uncertainty, Complexity, Ambiguity), tj. ulotność, niepewność, złożoność, niejednoznaczność. Gospodarkaprzechodziła w tym czasie kolejne szoki ekonomiczne, związane z przerwaniem i reorganizacją łańcuchów dostaw, problemami z zaopatrzeniem w surowce oraz zmianami cen surowców i energii.

Jednak w szybko zmieniającym się otoczeniu szanse na dalszy rozwój umożliwiają innowacyjne rozwiązania. Klastry1 są uważane za platformy ułatwiające tworzenie innowacji. Innowacje wywodzą się z działań opartych na wiedzy, które obejmują praktyczne zastosowanie istniejących lub nowo opracowanych informacji. Jak wynika

z teorii dyfuzji innowacji, informacje te mogą być powielane i przekazywane między podmiotami. W organizacji klastrowej odbywa się to przy relatywnie niskich kosztach dzięki temu, że istnieją liczne interakcje. Zaufanie pomiędzy członkami klastra ułatwia kontakty, a bariery formalne i organizacyjne są ograniczane dzięki staraniom menedżera klastra. Z tego powodu stały się ważnym obszarem badawczym. Przedsiębiorstwa w klastrze są połączone z innymi firmami i instytucjami klastra poprzez różne relacje wymiany i współzależności. W rezultacie na poszczególne firmy i ich możliwości innowacyjne wpływają działania i zachowania innych firm i podmiotów działających w klastrze, z kolei każda pojedyncza firma i jej działania wpływają na możliwości innych firm w zakresie korzystania z wiedzy. W ten sposób nawet pojedyncze działania mają wpływ na cały system klastrowy. Dla firm i dla całego klastra kluczową kwestią jest przekształcanie wyników badań w nowe produkty, co wymaga transferu wiedzy. Transfer wiedzy w niniejszej monografii jest rozumiany jako proces, w którym zestaw informacji lub doświadczeń jest przekazywany i przyswajany w celu późniejszego wykorzystania. Przekazywane informacje muszą zostać zrozumiane, aby mogły być zastosowane w odpowiedni sposób. Do rozumienia informacji i umiejętności jej wykorzystywania przyczynia się wiedza. Stanowi podstawowe źródło innowacji i postępu technicznego.

Jak zauważył Porter, współpraca i konkurencja tworzą środowisko dla procesów innowacyjnych – konkurencja napędza firmy do opracowywania nowych rozwiązań

lub bardziej zaawansowanych produktów, a współpraca ułatwia proces innowacji poprzez uczenie się od rówieśników, uczenie się przez działanie, przepływ wiedzy itp. Dodatkowo, poza występującą jednocześnie konkurencją i współpracą, istnieje silna specjalizacja oparta na dominującym typie wiedzy i tradycji w regionie oraz korzyściach wynikających ze wsparcia instytucji publicznych, badawczo-rozwojowych i edukacyjnych. W rezultacie przedsiębiorstwa działające w klastrze mają większe możliwości zdobycia przewag konkurencyjnych, a te z kolei warunkują utrzymanie długoterminowej, permanentnej i trudnej do skopiowania pozycji konkurencyjnej. Liczne przykłady potwierdzające pozytywny wpływ klastrów na rozwój firm, przetrwanie start-upów i tworzenie środowiska innowacyjnego można znaleźć w literaturze,

np. Braunerhjelm i Carlsson [1999], Lundequist i Power [2002], Lundmark

i Pettersson [2012], Ahedo [2004], Konstantynova [2017], Yan i in. [2021]. Gupta

i Subramanian [2008], Rosenfeld [1997], Chapain i Comunian [2010] stwierdzają,

że istotą klastra jest dostęp do informacji i wspólne uczenie się umożliwiające przepływ wiedzy. Innowacyjnym efektom działalności klastra sprzyja współpraca pomiędzy

aktorami modelu poczwórnej helisy innowacji, a przepływ wiedzy jest istotnym

czynnikiem w nieformalnej sieci tworzonej przez członków klastra. Pomimo wieloletnich dyskusji dotyczących klastrów i ich roli w gospodarce

[np. Porter, 1990; Norman, Venables, 2004; Chatterji i in., 2014; Kerr, Robert-Nicoud, 2019;

Ketels, Protisiv, 2020] nadal dowody empiryczne na temat roli klastrów jako środowiska transferu wiedzy są niewystarczające. Niniejsza monografia uzupełnia tę lukę badawczą, przedstawiając rolę organizacji klastrowych w kontekście przepływów wiedzy i czynników, które wpływają na te przepływy.